در اين هنگام اوضاع دگرگون شد و حوادث روى آور گرديد . اين امر تنها منحصر به دست اندازى ملوك مسيحى و فشار آنان به نواحى اندلس و تاخت‌وتاز براى فتح شهرهاى بزرگ نبود ، بلكه در همان هنگام در درون اندلس بار ديگر نشانه‌هاى يك قيام نمودار مىشد كه عوامل قديم قومى آن را تقويت مىكردند . اين شورشها برضد حكومتى بود كه ديگر روى به ضعف نهاده بود . موطن اين شورش جديد مشرق اندلس بود و در رأس آن دو تن از رهبران كه به خاندانهاى شورشگر قديم منسوب بودند ، جاى داشتند : يكى زيان پسر مردنيش و ديگر ابو عبد اللّه محمد بن يوسف بن هود . درحالىكه جنبش زيان منحصر به بلنسيه بود ، جنبش ابن هود مرسيه و المريه و غرناطه و مالقه را دربرگرفته بود . قيام محمد بن يوسف بن هود مصداق كامل يك قيام ملى بود و هدف آن رهانيدن اندلس بود از يوغ موحدين و مسيحيان هر دو . ولى نيروى او بدانسان نبود كه بتواند او را به همهء اهدافش برساند . مسيحيان نيز فرصتى به‌دست آورده براى تصرف برخى شهرهاى بزرگ اندلس ، سر برداشته بودند . در خلال اين اوضاع پرآشوب ، آلفونسوى نهم در سال 627 ه / 1230 م شهرهاى غربى را چون مارده و بطليوس تصرف كرد . سپس فرناندوى سوم در شوال سال 633 / ژوئن سال 1236 م قرطبه پايتخت قديم خلافت را منتزع ساخت . در اين روزها كه ابن هود با اميد فراوان سرگرم استحكام مبانى قدرت خويش در جنوب اندلس بود ، سقوط قرطبه براى سرزمين پاره پارهء ناتوان اندلس تأثيرى ناگوار داشت ولى حادثه‌اى بود محتوم كه ممانعت از وقوع آن را راهى نبود . هنوز اندك زمانى نگذشته بود كه ابن هود ، در اوايل سال 635 ه در اوج نيرو و سركشىاش درگذشت . با مرگ او رشتهء اميدها گسست و نقشه‌ها باطل گرديد . در سال بعد خايمه اول يا فاتح پادشاه آراگون توانست بلنسيه پايتخت شرقى اندلس را بگيرد . اين واقعه در ماه صفر سال 636 ه / سپتامبر سال 1238 م اتفاق افتاد . خايمه پيش از اين در سال 628 ه بر جزاير شرقى مستولى شده بود . به‌هنگامى كه شهرهاى شرقى و ميانين اندلس يكى پس از ديگرى سقوط مىكرد و به‌دست مسيحيان مىافتاد ،